Tiền bản quyền cơ học là khoản thanh toán cho chủ sở hữu quyền đối với tác phẩm âm nhạc khi một bài hát được sao chép, tải xuống hoặc phát qua dịch vụ trực tuyến theo yêu cầu đủ điều kiện. Khoản này được thu theo quy trình riêng với tiền bản quyền bản ghi âm mà nghệ sĩ có thể nhận qua nhà phân phối.
Tiền bản quyền cơ học bao gồm những gì
Một bài hát có các bản quyền riêng đối với phần trình diễn được ghi âm và phần sáng tác, gồm nhạc và lời. Một lượt phát trực tuyến trên dịch vụ như Spotify hoặc Apple Music có thể tạo ra tiền bản quyền bản ghi âm, tiền bản quyền cơ học và tiền bản quyền biểu diễn, mỗi loại được chi trả qua một hệ thống khác nhau.
Tiền bản quyền cơ học thường được trả cho nhạc sĩ sáng tác, nhà xuất bản hoặc những người khác sở hữu hay quản lý quyền đối với tác phẩm âm nhạc. Các đồng tác giả nhận phần chia theo thỏa thuận giữa họ. Khi nghệ sĩ thu âm một bản hát lại, chủ sở hữu quyền đối với tác phẩm gốc thường được nhận tiền bản quyền cơ học, còn bản ghi âm của nghệ sĩ có thể tạo ra khoản tiền bản quyền bản ghi âm riêng.
Thuật ngữ này bắt nguồn từ việc sao chép nhạc bằng máy móc, trong đó có các cuộn giấy đục lỗ dùng cho đàn piano tự chơi vào đầu những năm 1900. U.S. Copyright Act of 1909 đưa ra giấy phép cơ học bắt buộc cho một số hình thức sao chép đáp ứng các yêu cầu của luật.
Cách thu tiền bản quyền kỹ thuật số tại Hoa Kỳ
Tại Hoa Kỳ, The Mechanical Licensing Collective (MLC) quản lý giấy phép cơ học bao trùm cho các dịch vụ phát trực tuyến và tải xuống đủ điều kiện. Các dịch vụ đó báo cáo việc sử dụng bài hát và thanh toán tiền bản quyền cho MLC, tổ chức này phân phối khoản thanh toán cho các thành viên đã đăng ký.
CD Baby thanh toán tiền bản quyền bản ghi âm cho nghệ sĩ thông qua dịch vụ phân phối của mình. Tiện ích bổ sung CDB Boost đăng ký nhạc với MLC để thu tiền bản quyền cơ học từ các lượt phát trực tuyến đủ điều kiện tại Hoa Kỳ. Dịch vụ này dành cho nhạc sĩ trên toàn thế giới nhưng không thu tiền bản quyền cơ học trên toàn cầu; việc sử dụng nhạc ở các quốc gia khác có thể cần những thỏa thuận khác, chẳng hạn như thông qua đơn vị quản lý xuất bản như Songtrust.
Thông tin chính xác về tên bài hát, tên người viết, tỷ lệ sở hữu và các chi tiết đăng ký khác giúp các tổ chức thu tiền đối chiếu lượt sử dụng với đúng tác phẩm và chủ sở hữu quyền. Tiền bản quyền biểu diễn là khoản riêng: các buổi trình diễn công khai, bao gồm nhiều chương trình phát thanh và buổi diễn trực tiếp, có thể tạo ra khoản thanh toán mà nhạc sĩ tại Hoa Kỳ thường thu qua tổ chức quyền biểu diễn (PRO) như ASCAP, BMI hoặc SESAC.
