Thị trường nhạc số Việt Nam dự kiến đạt khoảng 52 triệu USD vào năm 2025 và vượt 74 triệu USD vào năm 2030, theo số liệu được Vietnam News trích dẫn. Con số này còn nhỏ so với tiêu chuẩn khu vực. Nhưng streaming đã chiếm hơn một nửa thị trường, và tham vọng xuất khẩu gắn liền với nó bỗng trở thành một khoản tiền nghiêm túc.
Tín hiệu rõ ràng đến vào tháng Một. Sony Music mua 49% cổ phần của 1Label JSC, công ty âm nhạc thuộc tập đoàn truyền thông YeaH1 của Việt Nam, thành lập liên doanh mang tên SYE Holdings. Nghệ sĩ chủ lực của liên doanh là UPRIZE, nhóm nhạc nam bảy thành viên được xây dựng qua chương trình truyền hình thực tế trên VTV3, với album đầu tay dự kiến ra mắt vào tháng 4 năm 2026. Outlook Respawn nhận định thẳng thắn: Sony đang đặt cược rằng V-pop có thể vươn ra toàn cầu như K-pop đã làm.
Streaming tại Việt Nam chạy trên những ứng dụng mà hầu hết nhà phân phối bỏ qua
Đây là điểm nghẽn cấu trúc. Thói quen nghe nhạc của người Việt không nằm ở nơi mà một nhà quản lý danh mục ở Nashville hay Berlin vẫn nghĩ.
Các DSP nội địa mới là nơi chiếm phần lớn lượt nghe. DSP là viết tắt của Digital Service Provider, tức các nền tảng phát nhạc trực tuyến trả tiền bản quyền. Ở Việt Nam, những cái tên quen thuộc là Zing MP3 và NhacCuaTui, bộ đôi thống trị thị trường nội địa, song hành cùng Spotify, Apple Music và một YouTube có lượng người dùng khổng lồ. Nghiên cứu nhạc số của Đại học RMIT đã theo dõi sự dịch chuyển sang các dịch vụ toàn cầu ở nhóm thính giả trẻ, nhưng Zing MP3 và NhacCuaTui vẫn là bệ phóng khám phá âm nhạc chính thống.
Hầu hết các nhà phân phối toàn cầu không cung cấp nhạc lên hai nền tảng này. Đó chính là khoảng trống.
Nếu bạn là nghệ sĩ Việt ký hợp đồng với một nhà phân phối chỉ phục vụ thế giới Spotify và Apple, bạn sẽ vô hình trên hai nền tảng mà chính khán giả quê nhà của bạn đang nhấn nút phát. Và nếu bạn là nghệ sĩ nước ngoài muốn cưỡi làn sóng V-pop tiến vào Đông Nam Á, bạn đã bỏ lỡ kệ hàng quan trọng nhất.
Thời điểm xuất khẩu là có thật, và nó là bài toán đa DSP
Năm 2025 đánh dấu năm xuất khẩu rõ nét nhất của V-pop. Đức Phúc giành giải cao nhất tại Intervision 2025 ở Moscow, vượt qua thí sinh từ 22 quốc gia. Phương Mỹ Chi đứng thứ ba trong số 32 nghệ sĩ tại Sing! Asia ở Macau. Mỹ Linh khởi động tour diễn tại Nhật Bản. Vietnam News đã điểm lại hành trình này với tiêu đề đầy ẩn ý về việc ngành công nghiệp âm nhạc Việt chuyển mình từ động lực nội địa sang tham vọng toàn cầu.
Tham vọng xuất khẩu là bài toán phân phối trước khi là bài toán tài năng. Cộng đồng người hâm mộ UPRIZE được xây dựng tại Việt Nam nghe nhạc trên Zing MP3. Cũng nghệ sĩ đó khi nhắm đến Nhật Bản lại cần LINE Music. Nhắm đến cộng đồng người Việt hải ngoại ở Mỹ và Úc thì phải có mặt trên Spotify và Apple Music. Còn muốn tiếp cận khán giả quen với K-pop thì cần Melon và các nền tảng Hàn Quốc.
Không có chiến lược phân phối đơn nền tảng nào phủ được bản đồ đó. Những nghệ sĩ biến thời cơ này thành doanh thu sẽ là những người có danh mục nhạc xuất hiện, với metadata chính xác, trên tất cả các dịch vụ đó cùng một lúc.
Tại sao hệ thống ngầm quyết định ai thắng
Vấn đề của V-pop không phải là sự chú ý. Sự chú ý đã đến. Vấn đề là liệu hệ thống ngầm có thể đưa một bản phát hành đến hàng chục cửa hàng với metadata sạch và dòng tiền bản quyền mà nghệ sĩ thực sự có thể đọc được hay không.
InterSpace Distribution phân phối đến các DSP nội địa Việt Nam, bao gồm Zing MP3, song song với các hãng lớn toàn cầu, qua một pipeline tương thích DDEX. DDEX là viết tắt của Digital Data Exchange, tiêu chuẩn metadata mà các nền tảng streaming dùng để tiếp nhận bản phát hành. Việc chia sẻ doanh thu được giải quyết minh bạch, để một nhà sản xuất ở Thành phố Hồ Chí Minh và một người viết giai điệu ở Hà Nội nhìn thấy cùng một con số.
Đối với các hãng đĩa và quy trình sản xuất nghệ sĩ hàng loạt từ truyền hình thực tế hiện nay, ToneGrid vận hành cùng hệ thống phân phối dưới dạng hạ tầng white-label, tích hợp sẵn KYC và chống gian lận. KYC là viết tắt của Know Your Customer, các bước kiểm tra danh tính giúp loại bỏ gian lận tiền bản quyền khỏi danh mục.
Sony đã chi tiền thật vì họ tin rằng nhóm nhạc nam tiếp theo vươn ra thế giới có thể là người Việt. Những đơn vị độc lập đang theo đuổi cùng cơ hội đó không cần bảng cân đối kế toán của Sony. Họ cần hệ thống phân phối có sẵn Zing MP3 và LINE Music ngay từ ngày đầu. Điều đó là một lựa chọn, không phải một ràng buộc.
